HVS

HVS Hovudside

Visjon
Administrasjon
Personale

Biblioteket
Boklister
Diverse informasjon
Mål- og tiltaksplan
Reglement
Skulerute

Storyline ved HVS
Utviklingsarbeid
Yrkesmessa

Kontakt HVS

Elevkvardagen

Kva skjer
Helsetenesta
Rådgjevar

Ut av klasserommet!

Skule + næringsliv
Faglege turar
Aktivitetsdagar

Studietilbod

Studietilbod ved HVS
(Revidert 2006)

Kunnskapsløftet 2006
Læreplanar (alle fag)

Du er her: Godt å vite - vurdering

Oppdatert 21.08.06.

VURDERING, KARAKTERGRUNNLAG, KARAKTERSETTING M.M.

Karakterane skal settast i samsvar med Opplæringslova, jfr. forskrift §§ 4-12, 4-13, 4-14, 4-15, 4-16, 4-17. Sjå og Skulereglementet § 6.

Korleis termin- og standpunktkarakterar blir sette:
Karakterane skal basere seg på eleven sin aktivitet og prestasjonar gjennom skuleåret. Undervegs vil en ta omsyn til fleire moment når ein vurderer:

Munnleg
Lesing av tekst, samtale, påhøyr av innhald
Forklaring på tavle, gloser
Generelt inntrykk

Skriftleg
Heimeoppgåver
Mindre prøver (1, 2 eller 3 timar)
Lekseprøver
Øvingar, særoppgåver, prosjektrapport
Samlingar (herbarium)
Heildagsprøver

Praktisk
Øvingsrekke, praktisk arbeid på verkstad, kjøkken
Dugleik - kroppsøving

Kombinerte prøver
Skriftleg/munnleg
Praktisk/skriftleg

Enkeltkarakterar:
Desse skal gi grunnlaget for å sette termin- og standpunktkarakterar. Det er derfor viktig at desse kjem fram ved ein god, trygg og korrekt karaktersetting. Det skal vere samsvar mellom enkeltnoteringar og terminkarakter, og mellom terminkarakterar og standpunktkarakter. For t.d. parallell-klassar må ein kome fram til felles krav ved prøver i høve til tal-rekkja i karakterskalaen. Den enkelte fagseksjon må samarbeide om nivå og fagkrav, slik at det blir sett ein lik standard/krav for den enkelt prøve eller oppgåve. Dette kan skje ved felles fagprøver og oppgåver, evaluering av same oppgåvesvar etc.

Elevane skal vere orienterte om karaktersystem, karakterkrav og korleis karakterane blir sette. Dei skal og bli orienterte om dei enkeltnoteringar som blir gjorde og førde inn i karakterprotokollen. Dei skal vere kjende med kva for vekt den einskilde notering/prøve har (småprøve/heildagsprøve), og korleis fordelinga er t.d. mellom skriftlege og munnlege prestasjonar (t.d. 50/50 eller anna?), eller mellom praksis og teori (t.d. 70/30). All karaktersetting/notering skal kunne grunngiast/eller kva for kriterium som blir lagt til grunn.

Antal karakternoteringar pr. termin bør vere på minimum 3 pr. fag.

Terminkarakterar:
Terminkarakterane må settast i høve til dei måla som er sette opp og må stå i eit rimeleg forhold til enkeltnoteringar i løpet av terminen, og den vekt desse har.

Karakterar frå prosjektatbeid, øvingar, arbeidsstykkje etc. skal reknast inn i termin-karakteren.

Terminkarakterane blir fastsette av faglærarane.

Standpunktkarakteren
Det skal leggast mest vekt på karakteren for 2. termin. Om ein i noko mon kan vektlegge det jamne arbeidet gjennom året, kjem an på "fagets art". Dersom faget har klare, skilde modular, der dei enkelte fagområde ikkje byggjer direkte på kvarandre, kan det vere rimeleg å vektlegge det jamne arbeidet gjennom året, meir enn dei resultata/noteringane eleven får i delmodulane på slutten av året. Dersom faget er samansett slik at det eine fagområdet/den eine modulen byggjer på den andre, vil prøver på slutten av året tydelegare vise "det totale nivået eleven har nådd fram til". Desse karakternoteringane må da tillegg-ast størst vekt.

Veging
Nyare føresegner gir ikkje høve til å gjere vegingar mellom fag.
Den einskilde faglærar må ha avgjort med seg sjølv kva for karakter som skal settast for den einskild eleven i det einskilde faget. Tvil om kva som er den rette karakter, kan likevel takast opp til drøfting i klasselærarråd.

Modul-karakter
Enkelte elevar makter ikkje å gjennomføre heile faget, men berre 1 eller ev. 2 modular. Desse elevane skal få karakter(ar) i den/dei modulen/ modulane som eleven har gjennomført. Når alle modulane i eit fag er gjennom-ført, kan det bli gitt standpunktkarakter i faget. Standpunktkarakteren kjem fram ved å summerer modulkarakterane og dele på antal modular.

Skulen skal, innanfor dei rammene fagplanane set, tilpasse undervisninga til den enkelte eleven. Etter dei gjeldande reglane skal eleven vurderast med karakter etter i kva grad han/ho har tileigna seg dei kunnskapar og dugleikar som faget krev. Dette vil i praksis seie at alle elevar skal vurderast etter same norm i faget, sjølv om undervisninga kan vere tilpassa på ulike måtar. Dei fleste fag er no delte inn i modular. Enkelte elevar kan ha eit opplegg der modular av eit fag blir tatt i løpet av skuleår, eller kan avslutte opplæringa i eit fag etter at 1 modul er gjennomført. Her kan det som sagt ovanfor, settast karakterar i modulen.

Varsling om ikkje greidd eller ikkje gitt karakter - (nekting)
Eventuell nekting av standpunktkarakter blir avgjort av faglærar etter drøfting i og tilråding frå klasselærarråd. For høgt fråvære og nekting i ein termin kan medføre nekting av standpunkt-karakter. I spesielle høve kan standpunktkarakter likevel settast på grunnlag av ein terminkarakterar i 2. termin. Obligatorisk særarbeid/øvingar må vere vurdert av faglærar før standpunktkarakter kan settast. Eksamensprøve(r) kan bli annullert(e) dersom det etter eksamens-dagen blir halde klasselærarråd med vedtak om nekting av karakter i 2. termin eller nekting av standpunktkarakter.

ALLE KARAKTERNOTERINGAR SKAL INN I KARAKTER-PROTOKOLLEN
Som vurderingsform skal nyttast talkarakterar dersom ikkje anna er bestemt. Ved karakteroppgjer skal berre nyttast heile talkarakterar.

Føring av karakterprotokollar:

a)	Karakterprotokollen er eit fortruleg dokument som skal oppbevarast i safen.
b)	Skriftlege fag: resultata av ei kvar prøve som skal telje med ved fastsetting av ein termin-karakter, skal *straks* førast inn.
c)	Praktiske og munnlege fag: inntrykk av elev-prestasjonar skal førast inn med jamne mellomrom i form av karakterar, slik at både faglærar, klassestyrar og skulen sin administrasjon får eit inntrykk, og slik at grunngjevinga for ein terminkarakter skal falle lettare. Karakterprotokollen må ikkje fjernast frå skulen, men leggast attende i safen.

Som hovudregel gjeld at karakterar skal nyttast også i 2-timars valfag (der kvar enkelt elev tidlegare kunne velje mellom karakter og "deltatt"). Berre skoleutvalet kan, etter søknad, gjere unntak frå denne regelen (§ 6). Dersom utvalet gjer eit slikt vedtak, gjeld avgjerda alle elevar på skulen som har valt dette
faget.

Karakteroppgjer

a)	Etter terminoppgjera og standpunktkaraktermøta får elevane utlevert karakterlister (data-utskrift). Den enkelte faglærar skriv, før termin-slutt/standpunktkaraktermøtet, inn fag-karakterane på data (IST). Klassestyrar legg inn ordens-karakter og fråvere.
b)	Dersom eleven ved terminoppgjeret for 1. termin har karakterar svak 2, under 2 eller strykkarakter i noko fag, gjer klassestyraren særskilt merksam på dette under "Meldingar"., t.d. "står svakt i faget......". Dersom eleven har fått nedsett karakter i orden, vert også grunnen til dette oppgitt under "meldingar".
c)	MERK: Når faglæraren fastset termin- og standpunktkarakter for ein elev, skal desse bygge på enkeltkarakterer som står innførte i karakter-protokollen. Dette gjeld både for skriftlege og for munnlege eller praktiske fag.
d)	Om varsel ved sviktande karakter-grunnlag, sjå kapitlet P. Fråversordninga - elevar 1996 " i "Godt å vite".

Orden- og åtferdskarakter
For å få ein trygg og rettferdig fastsetting av karakterane i orden og åtferd, er det nødvendig at skulen har felles grunnlag/kriterium og praksis.

HUGS: Ordens- og åtferdkarakteren blir fastsett i klasselærarråd. Om grunnlaget/kriterium, sjå Skulereglementet.

Klage
Elevane har etter føresegnene ikkje formell klagerett på enkeltkarakterar og termin-karakterar. Men dei kan likevel ta opp med faglæraren både karakteresettinga på enkeltprøver og på terminkarakteren. Dersom fag-læraren finn at det er gjort feil, kan desse karakterane rettast av faglærar. Karakteren for 2. termin blir no fastsett i saman med standpunktkarakteren. Dette gjer endring av denne terminkarakteren noko vanskelegare.

Endring av standpunktkarakteren kan berre skje etter formell, skriftleg klage. Det kan berre klagast på formelle feil. Det er ikkje høve for ein lærar å endre karakter med grunngjeving at ein har vore for streng osb.

Til den skriflege klagen skal faglærar uttale seg. Skulen sin administrasjon handsamar klagen og kjem med tilråding om medhald eller avslag, og sender den vidare til Fylkes-utdanningssjefen i Molde. Her blir det avgjort om klagen blir avvist eller får medhald. Dersom klagaren får medhald, skal faglærar og rektor sette karakter på nytt.

Inhabilitet
Det hender at enkelte lærarar må undervise eigne barn eller andre som dei er i slekt-/mågskap med, utan at dette tilseier at ein er inhabil. Både den enkelte lærar og elevar som dette vedkjem, kan kjenne dette noko vanske-leg. Andre elevar ved skulen og folk utanfor skulen, kan ved høve stille spørsmål ved om slike forhold påverkar karaktersettinga. For å få ei trygg og rettferdig karaktersetting, bør skule og faglærar få til ei ordning der andre lærarar er med på vurderinga av prøver og ved fastsetting av termin- og stand-punktkarakterar.

STANDPUNKTKARAKTERMØTE

Innføring i karakterprotokollen
Før møta skal faglærarane ha ført inn i karakter-protokollane enkeltnoteringar, termin-karakterar, forslag til standpunktkarakter og endeleg standpunktkarakter.

Unntak
Endeleg standpunktkarakter skal ikkje førast ut når
- eleven står i fare for å få 1(stryk),
- eleven kan bli nekta karakter
- faglærar er usikker på endeleg karakter

Drøfting av standpunktkarakter
Standpunktkarakter som er ført ut som endeleg standpunktkarakter, blir ikkje tatt opp til drøfting (lese opp) på møtet.

Unntak
Endeleg standpunktkarakterar blir tatt opp til drøfting når
- eleven står i fare for å få 1(stryk),
- eleven kan bli nekta karakter
- faglærar er usikker
- rektor ønskjer nærare forklaring på grunn-laget/grunngjevinga for karakteren

Karakteren i Orden og åtferd skal takast opp som eige punkt under møtet.

Gjeldande standpunktkarakter
Den karakteren som blir ført inn i protokollen er den gjeldande, og kan etter møtet ikkje endrast utan etter skriftleg klage frå eleven.

Faglærarane må kontollere at det er samsvar mellom karakteren i protokollen og den som er ført inn i datasystemet.

FRÅ SKULEREGLEMENTET §6

Fråvere, fråversføring, karaktergrunnlag osb.
Elevane er sjølve ansvarlige for ikkje å få for stort fråvere og skal til ei kvar tid kunne gjere greie for sitt eige fråvere. Alle elevar skal føre fråveret på eige fråversark (fråversbok). For kvar av dei to terminane skal elevane informerast av den einskilde faglærar om grensa for kor stort fråvere i terminen som kan føre til at det blir vurdert å ikkje sette terminkarakterar.

Høgt fråvere kan medføre at eleven ikkje får termin- eller standpunktkarakter.

Elevar og ev. føresette skal varslast ved fare for

·	manglande vurderingsgrunnlag (pga stor fråvere) for termin og standpunktkarakter
·	ikkje gitt termin- og ikkje gitt eller greidd stand-punktkarakter
·	nedsett standpunktkarakter i orden og åtferd

Varsel skal bli gitt slik:
1. termin:
Ved 10 % (15 % for 2-timars fag) fråvere blir eleven varsla munnleg om fare for sviktande karaktergrunnlag, og at det kan bli det vurdert å nekte termin-/standpunktkarakter. Ved 15 % (20 % for 2-timars fag) fråvere blir eleven/føresette varsla skriftleg i saman med karaktermeldinga for 1. termin om fare for manglande vurderings- og karaktergrunnlag for standpunktkarakter, fare for ikkje greidd standpunktkarakter, og fare for nedsett stanpunktkarakter i orden og åtferd.

2. termin:
Ved 10 % (15 % for 2-timars fag) fråvere blir eleven varsla munnleg om fare for sviktande karaktergrunnlag, og at det blir vurdert å nekte termin-/standpunktkarakter. Ved 15 % (20 % for 2-timars fag) fråvere blir eleven/føresette varsla skriftleg om fare for sviktande karaktergrunnlag, og at det kan bli det vurdert å nekte termin?/stand-punktkarakter. Like eins skal det bli gitt skriftlege varsel om fare for manglande vurderings- og karaktergrunnlag for standpunktkarakter, fare for ikkje greidd standpunktkarakter, og fare for nedsett standpunktkarakter i orden og åtferd.

Merknad:
Høgt fråvere kan ha tre konsekvensar :

·	fare for ikkje gitt terminkarakter. Ettersom termin-karakterane er grunnlaget for fastsetting av stand-punktkarakteren, er det viktig at varsel blir gitt på eit tidspunkt som gjer det mogleg for eleven å rette på tilhøva. Skriftleg varsel i 2. termin grunnar seg i at det ved fastsetting av standpunktkarkter, skal det leggast størst vekt på resultatet for 2. termin. Nekt av terminkarakter skal og vurderast i høve til mål-oppnåinga i faget og læringsarbeidet knytt til måla i læreplanen, dvs. deltaking i gruppeoppgåver, arbeid i klassesituasjonen, samarbeid med andre, utføring av individuelle oppgåver og deltaking på termin-prøver. Eit munnleg varsel kan og passast inn i ein elev-/ foreldresamtale
·	varsling om fare for ikkje greidd (0 eller 1) eller ikkje gitt standpunktkarakter. § 4-17 i forskrifta til Opplæringslova: Dersom det er fare for at ein elev får ikkje greidd standpunktkarakter (0 eller 1), under dette at det ikkje er grunnlag for å gi karakter på grunn av stort fråvære, skal eleven/føresette givast skriftleg varsel utan ugrunna opphald etter at det klart at slik fare ligg føre. Det same gjeld dersom det er fare for at ein elev kan få karakteren Nokså god eller Lite god i orden og åtferd. Når det gjeld tidspunktet for varslinga, er dette i hovudsak ei fagleg/pedagogisk vurdering. Formålet med varsling er å sikre at eleven eller eleven sine føresette (når eleven ikkje er myndig), får varsel om at det er fare for ikkje greidd karakter. Eit seinaste tidspunkt for utsending av varsel vil verte påverka av mange tilhøve, som t.d. progresjonen i faget, tidspunkt for terminprøvane og fråværet.
·	ikkje gitt standpunktkarakter. Dette kan berre vere aktuelt om varsling er gitt. Om det er tvil om grunnlaget for å setje karakter er til stades, bør skulen leggje tilhøva til rette slik at eleven får høve til å dokumentere sin kompetanse, eventuelt ved å halde ei ekstra prøve. Om ein elev ikkje får standpunktkarakter eller ikkje greidd (0 eller 1), kan ikkje ei slik avgjerd berre grunngjevast med høgt fråvære, men og ut i frå ei heilskapleg fagleg og pedagogisk vurdering, og må grunngjevast ut i frå reglane om karakterfastsetting, jfr. § 4-7 og § 4-12 i føresegner til Opplæringslova.
·	om faget kroppsøving: Når ein elev er til stades i ein kroppsøvingstime utan å delta i planlagt eller tilrette-lagt aktivitet, blir dette vurdert på same måte som dei ulike slag fråvære ovanfor. Ein slik time blir ikkje rekna som fråvære i høve vitnemålet, men den har likevel ikkje gitt læraren grunnlag for fastsetting av karakter.

Skulen skal, etter avtale med eleven, hjelpe elevar som får mykje fråvere på grunn av langvarig/kronisk sjukdom eller omsorgsansvar, slik at ein unngår tap av opplæring og vurderings-grunnlag (ekstra opplæring, ekstra prøver, sjølvstendig studiearbeid).

Merknad:
Fråvere frå ein- og to-timarsprøver, eller heildags-prøver, gir ikkje automatisk rett til ny prøve. Faglærar avgjer i kvart tilfelle om karakter-/vurderings-grunnlaget gjer det nødvendig å halde ny prøve, ev. annan oppgåveform, som gir grunnlag for vurdering og karaktersetting.

Skulen skal, dersom det er mogleg, ha skriftleg melding frå elevar som sluttar før kurset er fullført.

Merknad:
Elevar som er borte frå undervisninga over lengre tid, utan å gi melding til skulen, får skriftleg innkalling til samtale. Dersom eleven ikkje kan nåast av skulen, vil det bli sendt rekommandert brev med melding om at skulen ser på eleven som slutta, og vil bli overført til oppfølgingstenesta.

Orden og åtferdskarakter:
Brot på skulereglementet og/eller reglar og ord-ningar fastsett med grunnlag i skulereglementet, kan medføre nedsett karakter i orden og åtferd:

Nokså god:
7-9 mindre alvorlege merknader, eller meir enn 1 alvorleg merknad.

Lite god:
15-18 mindre alvorlege merknader.
Alvorlege brot på reglementet blir vurdert i kvart tilfelle.

Døme på mindre alvorlege brot:
· forseintkoming til timen
· gløyming av skulemateriell
· for sein innlevering av pålagt arbeid
· røyking utanfor dei faste røykestadane
· fråvære utan grunn
· eting og drikking i timane
· mobiltelefonbruk i timane

Følgjande ordning blir praktisert ved forseint-koming:
· Inntil 20 minutt: ordensmerknad
· Over 20 minutt: timefråvære

Alvorlege brot handsamast særskilt.
Døme kan vere:
· bruk av rusmiddel og synleg rusing
· skadeverk på skulen sitt utstyr/eigedom
· upassande eller uhøvisk oppførsel overfor medelevar og skulen sine tilsette
· ikkje etterkome pålegg frå skulen sine tilsette
· fusk eller forsøk på fusk ved prøver

Frå forskrifter til Opplæringslova:

Verkeområde og definisjonar
§ 4-1. Rett til vurdering
Elevar, lærlingar og lærekandidatar i offentleg vidaregåande opplæring og i private vidaregåande skolar godkjende etter privatskulelova § 3 bokstav a, c og d, har rett til vurdering etter reglane i dette kapitlet. Det same gjeld privatistar og praksis-kandidatar. Fylkeskommunen og dei private skolane har ansvaret for at rettane til elevane, lærlingane og lærekandidatane blir oppfylte.
For vaksne i opplæring organisert for dei gjeld reglane i § 4-59 - § 4-67 uttømmande.

For vaksne som følgjer ordinær opplæring i vidaregåande skole, gjeld dei andre reglane om vurdering i kapittel 4.
· Endra ved forskrift 19.01.2001

§ 4-2. Verkeområde
Reglane i dette kapitlet gjeld:

-	vurdering, eksamen, fag- og sveineprøve, kompetanseprøve og dokumentasjonsordningar som gjeld vidaregåande opplæring etter opplær-ingslova
-	karaktersystemet i vidaregåande skole og fag-opplæring
-	oppmelding til eksamen, fag-/sveineprøve og kompetanseprøve
-	fritak for vurdering i fag
-	fritak for fag
-	reaksjonar ved brot på eksamensføresegnene.

· Endra ved forskrift 19.01.2001

§ 4-3. Definisjonar

-	Elev er etter reglane i dette kapitlet ein som er teken inn i den vidaregåande skolen, og som har teke imot plassen. Ein elev kan vere heilkurselev eller delkurselev.
-	Lærling er ein som har skrive lærekontrakt med sikte på fag- eller sveineprøve i fag som har læretid i bedrift, jf. forskrifta § 1-3 og opplær-ingslova § 4-1.
-	Lærekandidat er ein som har skrive ein opplær-ingskontrakt med sikte på ei mindre omfattande prøve enn fag-/sveineprøve, jf. opplæringslova § 4-1.
-	Praksiskandidat er etter reglane i dette kapitlet ein som har meldt seg til fag-/sveineprøve etter opplæringslova § 3-5 utan å vere elev eller lærling.
-	Privatist er etter reglane i dette kapitlet ein som har meldt seg til eksamen utan å vere elev.
-	Fyrstegongsprivatist er etter reglane i dette kapitlet ein som har meldt seg til eksamen utan å vere elev og som ikkje har karakter i faget korkje som elev eller privatist.
-	Eksamen er den prøva som blir organisert etter reglane i dette kapitlet, og som blir halden ved avslutninga av fag. Omgrepet omfattar ikkje den praktiske delen av fag-/sveineprøva.
-	Fag-/sveineprøve er den avsluttande prøva for lærlingar og praksiskandidatar.
-	Kompetanseprøve er den avsluttande prøva for lærekandidatar

· Endra ved forskrift 19.01.2001

Vurdering
§ 4-4. Grunnlaget for vurdering
Grunnlaget for vurdering i vidaregåande opplær-ing er dei samla måla for opplæringa slik dei kjem til uttrykk i den generelle delen av læreplanen og i læreplanane for dei enkelte faga og kursa.

Vurderinga skal gi uttrykk for i kva grad måla for opplæringa (individnivå) er nådd. Vurderinga skal også gi uttrykk for i kva grad skolen/lærebedrifta si organisering, tilrettelegging og gjennomføring av opplæringa medverkar til å nå dei mål som er fastsette i dei fagspesifikke læreplanane og i den generelle delen av lære-planen, jf. forskrifta § 2-1.

§ 4-5. Gruppering av den samla vurderinga
I dette kapitlet blir vurderinga delt inn i to grupper i forhold til dei samla måla i læreplanane:

a.	Individuell vurdering som blir avslutta med karakter.
b.	Individuell vurdering som ikkje blir avslutta med karakter. Ved individuell vurdering av elevar, lærlingar og lærekandidatar skal det leggjast vekt på løpande munnleg og skriftleg tilbakemelding, oppfølging og rettleiing i forhold til dei mål den enkelte eleven, lærlingen og lærekandidaten arbeider mot.

· Endra ved forskrift 11.05.2001

§ 4-6. Generelt om karakterar i fag/kurs
I fag/kurs blir vurderinga avslutta med stand-punktkarakter og eventuelt eksamenskarakter for elev i skole, og med karakterar til fag-/sveine-prøve for lærling og for elev som tek den avslutt-ande fagopplæringa i skole.
Karakterane i fag/kurs skal gi uttrykk for i kva grad måla i dei fagspesifikke læreplanane er nådd. Dette gjeld også dei mål i den generelle delen av læreplanen som er nedfelte i måla i dei fag-spesifikke læreplanane for faget/kurset, deriblant fellesmål. Skole og lærebedrift har plikt til å informere eleven/lærlingen om kva som er grunn-laget for karakterane.
· Endra ved forskrift 11.05.2001

§ 4-7. Standpunktkarakterar og termin-karakterar i fag/kurs for elevar
Standpunktkarakterar i fag/kurs skal gi uttrykk for i kva grad eleven har nådd dei fastsette måla, jf. forskrifta § 4-6.
Rektor har ansvaret for at faglæraren, etter drøfting i møte der lærarane for klassen er til stades, set standpunktkarakterar eller gjer vedtak om at standpunktkarakterar ikkje kan givast.

Som grunnlag for standpunktkarakter skal det normalt setjast to separate terminkarakterar som blir gjorde kjende for eleven/foreldra, éin for første termin og éin for andre termin. Den første terminkarakteren skal givast rundt midten av opp-læringsperioden. Eleven skal få opplyst karakteren i andre termin samtidig med stand-punktkarakteren.
Ved eventuell periodisering av opplæring knytt til eit fag eller til komprimert opplæring som ikkje går over to ordinære terminar, skal det givast terminkarakter midt i perioden og ved slutten av perioden, slik at standpunktkarakter blir gitt på bakgrunn av to terminkarakterar.

Ved fastsetjinga av standpunktkarakterar skal det leggjast størst vekt på resultatet for 2. termin.

Eksamen i eitt eller fleire fag som er halden før vedtaket om standpunktkarakter er gjort, vil bli annullert dersom eleven ikkje har oppnådd terminkarakter etter 2. termin som del av grunn-laget for standpunktkarakter i faget/faga.

§ 4-8. Eksamenskarakterar og karakterar ved fag-/sveineprøve
Karakterar til eksamen og fag-/sveineprøve skal gi uttrykk for i kva grad ein har nådd dei måla ein blir prøvd i. Eksamens- og prøveformene og dei oppgåvene som blir laga, skal utformast med tanke på at ein så stor del av måla som mogleg kan bli vurderte ved eksamen og ved fag-/sveineprøve, jf. forskrifta § 4-6.
· Endra ved forskrift 11.05.2001

§ 4-9. Standpunkt- og terminkarakterar i orden og åtferd for elevar
For elevar skal det givast ein felles karakter i orden og åtferd.
Karakteren i orden og åtferd skal gi uttrykk for:

-	om eleven sine arbeidsvanar er prega av ansvar, orden og at eleven er ryddig, punktleg og påliteleg
-	om eleven opptrer omsynsfullt, realt og høfleg mot andre. Kriteria for karakterane i orden og åtferd skal gjerast kjende for eleven. Rektor har ansvaret for at terminkarakter og standpunktkarakter i orden og åtferd blir sette etter drøfting i møte der alle lærarane i klassen er til stades. Standpunktkarakterane i orden og åtferd skal baserast på to terminkarakterar.

· Endra ved forskrift 19.01.2001

§ 4-10. Individuell vurdering som ikkje blir avslutta med karakter
Eleven/lærlingen/lærekandidaten skal få løpande individuell rettleiing og vurdering i forhold til måla i dei fagspesifikke læreplanane, under dette fellesmål, t.d. når det gjeld hans/hennar arbeid og utvikling i faget, med sikte på å hjelpe eleven/ lærlingen til å nå desse måla på best mogleg måte. Lærekandidaten skal ha vurdering og rettleiing i samsvar med den opplæringsplanen som er utarbeidd for han/henne, jf. forskrifta § 6-37 eller opplæringslova § 5-5 første ledd.

Eleven/lærlingen/lærekandidaten skal få løpande individuell rettleiing og vurdering i forhold til dei mål i den generelle delen av læreplanen som ikkje inngår i dei fagspesifikke læreplanane, med sikte på at han/ho skal kunne nå desse måla på best mogleg måte.

Individuell vurdering som ikkje blir avslutta med karakter, skal givast for å utvikle heilskapleg kompetanse hos eleven/lærlingen/lærekandidaten, i samsvar med dei samla måla for opplæringa, mellom desse verdi- og holdningsmål, og utvikling av eigenskapar og dugleik.
Som ein del av den individuelle rettleiinga og vurderinga som ikkje skal avsluttast med karakter, skal skolen/lærebedrifta minst ein gong kvart halvår gjennomføre ein samtale med eleven/ lærlingen/lærekandidaten.
Det er fylkeskommunen sitt ansvar å sjå til at rettleiinga og vurderinga blir gjennomført etter intensjonane.

· Endra ved forskrift 19.01.2001

§ 4-11. Planlegging, gjennomføring og vurdering av opplæringa
Den enkelte skolen/lærebedrifta skal ha eit system som sikrar at opplæringa blir planlagd, gjennom-ført og vurdert i samarbeid med eleven/lærlingen/ lærekandidaten og som sikrar at opplæringa er i tråd med den generelle delen av læreplanen og dei fagspesifikke læreplanane.

Elevane/lærlingane/lærekandidatane skal få ei innføring som gir grunnlag for å kunne delta aktivt i dette arbeidet.

· Endra ved forskrift 19.01.2001

§ 4-12. Karakterar for elevar/privatistar i den vidaregåande skolen og for kandidatar til den teoretiske delen av fag-/sveineprøva
Vurderinga med karakterar er delt inn i denne grupperinga:

	Over middels måloppnåing i faget
	Middels måloppnåing i faget
	Under middels måloppnåing i faget
	Inga måloppnåing i faget.

For elevar/privatistar i den vidaregåande skolen og for kandidatar ved den teoretiske delen av fag-/sveineprøva skal det brukast talkarakterar dersom ikkje anna er bestemt i medhald av reglane i dette kapitlet eller i læreplanen for faget.
Relatert til dei mål som er fastsette i læreplanane, har dei enkelte karaktergradane dette innhaldet:

-	Over middels måloppnåing i faget: Karakteren 6 og karakteren 5. Karakteren 6 gir uttrykk for svært høg måloppnåing i faget. Eleven/privatisten/kandidaten viser sjølvstende og utmerkjer seg spesielt. Karakteren 5 gir uttrykk for høg måloppnåing i faget, men eleven/privatisten/kandidaten viser noko mindre sjølvstende.
-	Middels måloppnåing i faget: Karakteren 4 og karakteren 3. Karakteren 4 gir uttrykk for middels eller noko over middels måloppnåing i faget. Karakteren 3 gir uttrykk for noko under middels måloppnåing i faget.
-	Under middels måloppnåing i faget: Karakteren 2 eller karakteren 1. Karakteren 2 gir uttrykk for mangelfull og usikker måloppnåing i faget. Karakteren 1 gir uttrykk for svært svak og utilstrekkeleg måloppnåing i faget.
-	Inga måloppnåing i faget: Karakteren 0.

Det skal berre brukast heile talkarakterar. Bestått tilsvarer karakterane 2 - 6. Departementet kan i spesielle tilfelle bestemme ei anna grense for bestått.

§ 4-13. Karakterar ved den praktiske delen av fag-/sveineprøva
Ved den praktiske delen av fag-/sveineprøva blir det brukt ein tredelt skala:
- «Bestått mykje godt»/ «Bestått meget godt»
- «Bestått»
- «Ikkje bestått»/ «Ikke bestått».

Relatert til måla i dei fagspesifikke læreplanane har desse karakterane dette innhaldet:

-	Bestått mykje godt/Bestått meget godt: Mykje tilfredsstillande måloppnåing i faget.
-	Bestått: Tilfredsstillande og middels måloppnåing i faget.
-	Ikkje bestått/Ikke bestått: Mykje svak eller inga måloppnåing i faget.

§ 4-14. Karakterar i orden og åtferd
Karakteren i orden og åtferd skal setjast etter ein tredelt skala:
- God
- Nokså god
- Lite god
Karakteren God skal beskrive den vanleg gode orden og åtferd.
Nokså god skal nyttast ved klare avvik frå vanleg god orden og åtferd.
Karakteren Lite god skal nyttast i ekstraordinære tilfelle av mykje svak orden og åtferd.

§ 4-15. Fritak for vurdering i kroppsøvingsfaget
Elevar som ikkje kan følgje den ordinære opp-læringa i den praktiske delen av kroppsøvings-faget, skal givast tilrettelagd opplæring. Fritak for vurdering av den praktiske delen av faget skal givast når den tilrettelagde opplæringa ikkje kan vurderast med karakter.
Det blir ikkje gitt fritak for vurdering av den teoretiske delen.
Elevar med fritak for vurdering i den praktiske delen av kroppsøvingsfaget kan få vitnemål.

§ 4-16. Fritak for fag eller del av fag
Normalt skal elevane følgje alle fag i eit kurs. Rektor kan likevel etter søknad gi fritak for fag som inngår i fagfordelinga i eit kurs, dersom vedkomande tidlegare har bestått det same faget eller har bestått likeverdig eller meir omfattande opplæring i faget. Dette gjeld ikkje for faget kroppsøving.
For den praktiske delen av faget kroppsøving kan rektor etter søknad gi fritak når det ved fråsegn frå lege er dokumentert at opplæringa er til skade for eleven, og tilpassa opplæring ikkje er mogleg.
· Endra ved forskrift 19.01.2001

§ 4-17. Varsling ved ikkje bestått eller ikkje gitt karakter
Dersom det er fare for at ein elev får ikkje bestått standpunktkarakter, under dette at det ikkje er grunnlag for å gi karakter på grunn av stort fråvær, skal eleven/foreldra givast skriftleg varsel utan ugrunna opphald etter at det er blitt klart at slik fare ligg føre. Det same gjeld dersom det er fare for at ein elev kan få karakteren Nokså god eller Lite god i orden og åtferd.
· Jf også rundskriv F-67/99

§ 4-18. Særlege føresegner ved vurdering av privatistar
Privatist skal berre givast karakter ved eksamen.

Tilbake til "Godt å vite"